απειλη (συνεχεια απο ενα αλλο μπλογκ και μια αλλη συζητηση)

πριν ενα χρονο και λιγο περισσοτερο.

χωρις να πολυσκεφτεις τον προορισμο. ξεκινας με το αυτοκινητο, απο την αθηνα, και οταν φτανεις στην κορυφη του λοφου πλησιαζοντας το μικρο λιμανι βλεπεις οτι μαλλον εχασες το καραβι που σε περναει απεναντι. και εχεις αλλη μιαν ωρα καιρο να δεις το μερος στην ακρη του τοπου που ζεις, αποκομμενο απο βουες ανθρωπων και μηχανων. ησυχια μεσημεριου.

το καραβι που θα ερθει ειναι αδειο. σχεδον αδειο. μεσα αυγουστου. μετά τον δεκαπενταυγουστο.

φτανεις στο απεναντι λιμανι, με ξενοδοχεια της δεκαετιας του 80 και οικογενειες να παραθεριζουν και παιδια με κουβαδακια, πλαστικα πολυχρωμα σωσιβια και τις γιαγιαδες να τα ακολουθουν απο μακρια με το βλεμμα τους.

και εσυ συνεχιζεις, περνας χαμηλους λοφους, ο ενας μπλεκεται μεσα στον αλλο και περα η θαλασσα

και πανω οι ψηλες κορυφες στεφανωμενες με αιολικες γεννητριες, ψηλες, ασπρες και αεικινητες.

εχει ανεμο και χαμηλη βλαστηση που πανε μαζι. θαμνους. πετρες. και εσυ συνεχιζεις.

κατι χωρια στη μεση αυτων των ογκων, σπιτια δηλαδη αριστερα και δεξια του δρομου.  καφενειο και μπακαλικο η αυλη του σπιτιου. δεν ειναι φτιαγμενος αυτος ο τοπος για τουριστες. οτι εφτιαξε ο θεος το εφτιαξε για ολα τα πλασματα.

οπως το ποταμι πλαι στο δρομο. μεσημερι.

και συνεχιζεις. και φτανεις αργα το απογευμα, με εκεινο το φως που ξεθωριαζει ο δυνατος ανεμος. μια τεραστια παραλια χωρις κοσμο. ολοι προφυλαγμενοι στις οχθες του ποταμου (ενος αλλου) κατω απο τα πλατανια. πολλοι με σκηνες και ενα κακο νεο στον αερα. στη μεση της παραλιας προκλητικά στη μεση, προκλητικά κοντά, καποιος εχει κανει αντιβαρο με βαρια κουτσουρα και πετρες.

το βραδυ η σκηνη θα φτανει μεχρι το προσωπο σου και η αμμος θα μπαινει απο τις ραφες, ο εκκωφαντικος ηχος της θαλασσας απο παντου. αποκοιμασαι μαλλον απο εξαντληση. ο ηχος αυτος ειναι πιο μεγαλος απο τη νυχτα. το πρωι το παιδι εχει χαθει και εσυ φευγεις.

και συνεχιζεις. οπου συναντας ανθρωπους σου μιλουν για το ιδιο.

και φτανεις σε ενα αλλο ανοιγμα της γης

προφυλαγμενος απο τον δυνατο αερα απο δυο βραχους που κλεινουν σαν παρενθεση την μικρη παραλια. ο αερας ειναι ομως εκει, ακουμπα σαν αορατος γιγαντας στις σκηνες μας.

δεν παιζεις με τη θαλασσα.

ομως

ακολουθωντας το ποταμι (ενα αλλο παλι) που καταληγει στην θαλασσα φτανεις εδω

και βαζεις το κεφαλι στο παγωμενο νερο και σκεφτεσαι τιποτα καλυτερο.

δεν παιζεις με τη θαλασσα. ξεκινας και παλι.

αγριος τοπος. αγρια ζωα

το καβο ντορο με συννεφια ειναι ακομα πιο αποκοσμο

στην ακρη του ενα ενθυμιο ενος ναυαγιου. απολυτο μερος.

φευγεις. τοτε ή μιαν αλλη μερα. δε θυμαμαι πια καλά. μεσα απο χωματοδρομους και ηπιες στροφες μεσα απο δαση και διπλα σε γκρεμους.

το απολυτο κοκκινο. βατομουρα και συκομουριες παντου. αυτη την γευση δε θα την ξεχασω ποτε. ουτε το χρωμα.

και το καστελο ροσο

ποσο προσπελασιμο μπορει να ειναι? τα δεντρα δεν μεγαλωνουν κατακορυφα και εσυ περπατας σκυφτά. μετά απο μερες αρχιζεις και καταλαβαινεις. πιο δυνατος απο τους ανθρωπους.

και συνεχιζεις

ποσο να παιξεις με τη θαλασσα? εχεις καταλαβει κοιμασαι πια με τα ποδια στον ηλιο και το κεφαλι στη σκια και ακους τα κυματα. ηρεμησες.

συνεχιζεις για αλλου

αλλος προσανατολισμος.

βρισκεις το ιδανικο μερος για να επιστρεψεις το βραδυ. και δεν φανταζεσαι οτι εδω μετα το απογευμα ο καιρος θα αγριευσει αποτομα. η αλλη παρεα θα κοιμηθει μεσα στο βανακι και εσυ θα περιμενεις για αλλη μια φορα να εξαντληθεις και να μην ακους.

την αλλη μερα ανακαλυπτεις ενα απανεμο μερος . ακριβως διπλα.

ησυχα πια. ο καιρος αλλαζει. οταν φευγεις ανεβαινει η θερμοκρασια και πεφτουν οι ανεμοι. τυχαινει.

μεσα στο χειμωνα συνειδητοποιεις οτι δεν θες να ακους τον αερα τη νυχτα. δεν τον αντεχεις να απειλει τη νυχτα σου. ειναι πολυ πιο δυνατος απο αυτο που ειχες ζησει στην πολη σου. στις διακοπουλες σου, στα ταξιδακια σου. σχεδον φοβασαι.

και ξερεις ποσο αποφευγεις τον φοβο. ο φοβος σου ειναι ο ιδιος. απλως πηρε αλλη μια μορφή.

υγ: χθες βραδυ εφυγε ενας απο τους δασκαλους μου. μια απο τις διαφωνιες μας ηταν ο φοβος. εκανε κινηματογραφο. καλο ταξιδι.

πια -μονο αυτά- antonio tabucchi

αγαπημενος απο το πρωτο βιβλιο του που επεσε στα χερια μου. αγαπημενη και η πιζα και η πορτογαλια. αγαπημενος γιατι βρηκε πατριδα καπου αλλου, γιατι χανεται μεσα στις εικονες του και βρισκεται μεσα στις λεξεις του

αγρα

τοιχος καθαρος -λαος μουγκος

μια πολη που παρα τον τουρισμο της ειχε δικη της ζωη, εναν πυργο που τα σπαει (or that rocks), κοσμο στους δρομους ολη τη μερα, αλλα το βραδυ ακομα περισσοτερο, να τον κραταει η συνηθεια του καπνισματος εξω στις πλατειες, στα σκαλακια, πανω στις βεσπες.

ηταν μια πολη με βρωμικους τοιχους ,

αλλα καθαρες συνειδησεις .

αυτο το εγραψα σημερα, απεναντι το πειρατικο κιτς μπαρ μπλε λιμνη εχει βαλει μουσικη. απ εξω ενας ελεφαντας και μια καμηλοπαρδαλη κραζουν αθελα τους τουριστες .

ξανα

θα ξαναπαμε Κ. σημερα κατα τις 5 . το θερμομετρο εδειχνε 23C , και ο ουρανος ηταν μπλε ουρανι (le vrai bleu ciel). προχ8ες οι φίλοι μας , που δεν μας κρατησαν μυστικο αυτο το απιθανο μερος , ετοιμασαν χωριατικα λουκανικα για την περισταση, και σημερα νομιζω ο ενας τους θα ψηνει ηδη ενα γλυκο που το ειπε κουναφα, κουνεφε ή κατι τετοιο . αλλα ειμαι σιγουρη οτι θα ειναι τελειο γιατι το γλυκο που εφτιαξε το σαββατο ηταν σαν γλυκο ζαχαροπλαστειου οχι σαν κατι πασταφλορες  που κανω εγω και περνιεμαι για grande chef.

το μερος βρισκεται  στην ανατολικη πλευρα του νησιου και στο νοτιο μερος ,εκει που ουτως η αλλως βρισκονται ολα τα τρομερα μερη που θα σας δειξω φετος, δε ξερω σημερα απο που φυσαει ο ανεμος αλλα αν ειναι σαν τη προηγουμενη φορα θα ειναι καπως ετσι

το καστρο

φιλοξενει στις πετρες του μια ποικιλια (απο τις πολλες που εχει αυτος ο τοπος) καβουρογαμοσαυρουκροκοδειλου που μου προκαλει ανατριχιλα αλλα τι να κανω, πρεπει να συνηθισω , οι κασιδες στη Ναξο ηταν ηδη αρκετα αηδιαστικες αλλα αυτες πια ξεπερνανε καθε οριο , την αλλη φορα στην αυλη κοντεψα να παθω εγκεφαλικο που ειδα μια κρεμασμενη αναποδα αναμεσα στο γιασεμι  με τη γλωσσιτσα της εξω . πλασματα του θεου , αλλα θα με στειλουν στον αλλο κοσμο.

τελοσπανων, το μαγαζακι ειναι ολο και ολο τρια τραπεζια κολλητα . στο πλαι καφασια με βαζα με γλυκα κουταλιου, λιαστες ντοματες , κριταμο, καπαρη και ελιες (και αλλα τοσα που δε ξερω τι ειναι ) , βιβλια στα ραφια για τον Επικουρο και τον Πελιτη και καρτ ποσταλ  του 30 με πανλευκες γυναικες με ολοστρογγυλα στηθη και ενα αυτοκολλητο της πρων Ανατολικης Γερμανιας στο κουτι του γενικου.

διπλα μας ο οικοδεσποτης (γιατι η αληθεια ειναι οτι αυτη την αισθηση σου δημιουργει) μαγειροτσουκαλευει απο την ωρα που θα κατσουμε μεχρι την ωρα που θα του πουμε φτανει μαστορα. μεταξυ αλατισματος και ανακατεματος , θα πει δυο τρεις κουβεντες  και θα απαντησει σε αλλες τοσες. σας λεω ειναι μια σταλια μερος.  πως χωρανε ανθρωποι , βαζα, πιατα, τετζερεδια , ιστοριες , μουσικες ; ναι την αλλη φορα επιασε το μπουζουκι ενας απο την παρεα, και εγω να σας πω την κρυφη μου αληθεια δεν ειμαι παντα οκ. με πιανει η τσικνα , με πιανει η μελαγχολια , με πιανει κατι. αλλα εχει δικιο ο μαστορας η καρδια θελει καυσιμα. και τα καυσιμα σε τετοιες φασεις ειναι τουλαχιστον τριαντα βαθμων.

πηγε αργα. εξω δεν εβλεπα πια τη θαλασσα οταν πηγα να ανασανω λιγακι παγωμενο αερα. ηταν οντως παγωμενος. κατι ασπρομαυρα γατακια περιμεναν στο τσιγκινο πιατακι τους. οι φωνες ακουγονταν εξω αλλα σας λεω εκει που ειμασταν ερημια.

πριν ειχαμε παει εδω . δεν σας το ειπα , θελω να σας μιλησω καιρο για τον νεο μου τοπο , παντα ηθελα αλλα πριν τα πραγματα ηταν πολυπλοκα, επεφταν και ξεχωριζαν σαν το λαδι απο το νερο .

ψαχναμε αυτη τη λιμνη που σαν περνας διπλα της απο ψηλα δε φαινεται, πρεπει να επιμεινεις με τη ματια να δεις αναμεσα απο τους κορμους και τα φυλωματα. μια μικρη λιμνουλα που ζει ενα ψαρι το γριβαδι αλλα θα εχετε ακουστα και απο αλλου

καπως ετσι εχει. χαρηκα που καθομαι ξανα απεναντι σας και σας μιλω. σε λιγο θα ερθει και ο καλος μου απο τη θαλασσα. εγω εμεινα να τα πουμε , δεν υπαρχει χρονος για ολα .

την προηγουμενη εβδομαδα ακουσα εκεινη την ανατριχιαστικη ειδηση για τον αλλοδαπο που βρηκαν στο Λαυριο. αγριευτηκα. θυμωσα. κατι πρεπει να κανουμε τις μερες που ερχονται. μαζι και ολοι ομως πια.

ενεφάνη η Ανάφη*

Το καραβι δεν ξερω καν, αν εριξε αγκυρα , αφησε μονο 4 ανθρωπους . Η τελευταια πανσεληνος του Απριλη ειχε ηδη αραξει ανοιχτα του ουρανου. Παντου ασημενιο σκοταδι. Στο σπιτι στην ακρη του βραχου, η γυναικα θα μας ευχηθηκε καληνυχτα αλλα δεν το ακουσαμε. Χασαμε και φωνη και ακοή  κοιταζοντας μεσανυχτα τη Παχια και τις Φτενες να επιπλεουν στο πελαγος.

Στην Ανάφη δε θα χρειαστείς μουσική. Δε θα θελησεις να ντυσεις με καμια μελωδια καμια στιγμή. Στην Αναφη σε συνοδευει παντου αυτο που ονομαζουν οι ποιητές (και τελικα ειναι αληθεια) ο ηχος της σιωπης. Στο ορκιζομαι, ακομα και αν δεν ορκιζομαι ποτέ.

Ισως να μη χρειαστει ουτε οχημα. Αν ξεκινησεις απο το Κλεισιδι, εκει που η Μαργαριτα εχει ενα μεγαλο μπαλκονι με λουλουδια και μυρωδικα,

και ενα γατι που σε κοιταζει με διαφορετικα ματια,

θα παρεις το μονοπατι και θα βγεις στο Κατσουνι

εκει στη μια του ακρη εχει ηδη καβαντζωσει το αλμυρικι με μια σκηνη απο το Praktiker καποιος με εντονο ιδιοκτησιακο ενστικτο (ενω δεν ηταν καν εκει να κανει τα μπανια του) . Δε μπορω αλλα θα το πω μου τη σπανε οι “εναλλακτικοι” που συμπεριφερονται ως εχοντες και κατεχοντες

Συνεχεια ειναι η Φλαμουρου, η παραλια κατω απο το σπιτι του Γιατρου, ετσι θα το δειτε γραμμενο στο χαρτη. Αρχικα υπηρχε μονοπατι που οδηγουσε σε ολες τις παραλιες αλλα με τα χρονια οι ιδιοκτητες (παλι αυτοι)  οριοθετωντας τις περιουσιες τους εκαναν ολο και δυσκολοτερη την προσβαση στη θαλασσα. Αφου τρομαξαμε αθελα μας τους λαγους και μαθαμε (εμεις οι ανθρωποι της πολης)  τι σημαινει πραγματικα “εγινε λαγος” φτασαμε στο Ρουκουνα, οπου ευτυχως , δεν υπηρχε καμια σκηνη.

Βουλιαζεις περπατωντας στη σχεδον μαυρη αμμο (η Σαντορινη ειναι διπλα)

προκαλώντας τον ηχο  που κανει η καραμελωμενη κρουστα της creème brullée οταν την σπας με το κουταλι και αιτια ειναι η υγρασια της νυχτας

Πιο περα στους Αγιους Αναργυρους δεν το επιχειρησαμε να κατεβουμε. Ηταν ηδη μια παρεα απο λουώμενους και ειναι ανοητο να στριμωχνεσαι οταν εχεις ενα ολοκληρο νησι σχεδον για παρτη σου

Η επομενη παραλια ηταν οι Πρασιες, κατω απο το μοναστηρι. Ηδη ειχαν υποπεσει στην αντιληψη μας  δημοσιευματα στο τυπο ( εδω ) περι παραχωρησης εκτασεων του μοναστηριου για ησυχαστικο τουρισμο τα οποια βεβαια σταματησαν οταν εσκασε το Βατοπαιδι…αλλα το θεαμα στην παραλια ηταν το λιγοτερο “παραξενο”. Καποια χερια ειχαν κλαδευσει τα αλμυρικια για να “πεταξουν” αλλα μαλλον τα κουτσουρεψαν.

Ο βραχος του Καλάμου στο βαθος, λεγεται οτι ειναι ο δευτερος ψηλοτερος της ευρώπης μετα το Γιβραλτάρ αλλα ο κοσμος τον ξερει επειδη την κορυφή βρισκεται σκαρφαλωμενο το μοναστηρι της Παναγιας της Καλαμιώτισας.

Το μοναστηρι αυτο που πια δε λειτουργει γιατι εχει πια μετεγκατασταθει στο μισο της διαδρομης, στο νεο μοναστηρι της Ζωοδοχου Πηγης . Εκει, δύο μέρες πριν τη γιορτή στις 8 Σεπτεμβρίου, γίνεται μια πολύ ενδιαφέρουσα θρησκευτική τελετουργία. Η εικόνα της Παναγίας μεταφέρεται από τους κατοίκους ως την κορυφή του Καλάμου, στην παλαιά Μονή όπου ακολουθεί «ολονύκτια» τελετή. Η επιστροφή γίνεται το επόμενο πρωινό. Στο σαιτ της  κοινοτητας θα διαπιστωσεις αλλη μια αντιπαράθεση των κατοικων με την αρχιεπισκοπη της Θηρας  αυτη τη φορα σχετικα με το τροπο εορτασμου.

Η διαδρομη διαρκει απο 45 λεπτα εως 1 1/2 ωρα εξαρταται. Το μονοπάτι ειναι βατο προς ανηφορικο στο μεγαλυτερο μερος του εως του σημειου που παταει συριζα στο βραχο απο την πισω του μερια και εκει η αδρεναλινη κανει ενδιαφεροντα αλματα.

Τα ετοιμοροπα καγκελα μαλλον προκαλουν περισσοτερη ανησυχια ενω η πληροφορια οτι εκει γκρεμιζαν τα γερικα γαιδουρια προκαλει φοβο εκτος απο οικτο. Δεν ειναι ωρα για φιλοζωικες κραυγες, αλλα λυπει το γεγονος οτι τα καημενα ζωα που υπηρετουσαν τοσα χρονια δεν αξιζαν ουτε μια σφαιρα αλλα επρεπε να δουν με τα γερικα ματια τους το χαρο να τα περιμενει στο βαθος της χαραδρας.

στο φρυδι του βραχου η θεα εντυπωσιακη

εκεινη τη μερα μια υγρασια εμπλεκε τον οριζοντα αλλα ο αερας φουσκωνε τα πνευμονια αλλων με υπερηφανεια, αλλων με πιστη και αλλων με σκετο οξυγονο.

κατεβαινοντας επισκεφτηκαμε και το πολυσυζητημενο μοναστηρι που βρισκεται πάνω στο στενό ισθμό που χωρίζει τον κύριο όγκο του νησιού από τη χερσόνησο του Καλάμου.

Χτιστηκε στη θέση του αρχαίου ναού του Απόλλωνα Αιγλήτη (οπως αρμοζει σε καθε νεα θρησκεια) ο οποίος συνδεόταν με το άστυ με τη λιθόστρωτη Ιερά Οδό.

ενας μοναχος με ρασα οργωνε το χωραφι και γυρω του πετουσαν πανεμορφα τσαλαπετεινωειδή. Προφανως ηταν περασμα αυτων τον πολυχρωμων πουλιων που εκαναν χτυπητη αντιθεση με το κοκκινο χρωμα της γης την ωρα του σουρουπου

Μια αλλη μερα, ακολουθωντας το μονοπατι προς το Καστελι , φτανουμε  στη Παναγια στο Δοκαρι και πλαι της μια αρχαια σαρκοφαγος

εδω το Καστελι, η ορατη οχυρωση της αρχαιας πολης-κρατους των Αναφεων

ενα αγριοχορτο κρυφτηκε σε ενα αρχαιο βωμο

φρεσκια ργανη απο κοντα, γιατι αλλιως ειναι παντου. Ριγανη και φασκόμηλο σε καθε φυσημα του αερα σε τυλιγουν

μπορει τα βουνα να δειχνουν γυμνα απο ψηλα αλλα δεν ειναι ειναι, ειναι γεματα μυρωδατους θαμνους

και ενα παραξενο φυτο το λυκο, ενα ροζ διχτυ που απλωνει πανω στους θαμνους και τους σκοτωνει

για να απομεινει στο τελος μια κιτρινη φωλια σαν κανταιφι,

Στην Αναφη, υπαρχουν παντου οστεοφυλακια που μοιαζουν με μικρες εκκλησουλες και που δεν ειχα ξαναδει αλλου.

οπως αλλου δεν ειχα ξαναδει πιο ταπεινη εκκλησια απο αυτη του Αγιου Μαμμα

πως να μη δω το νησι με αλλο ματι?

Στην αλλη μερια του νησιου φυτρώνουν  υπεροπτες φοινικες, οξυθυμοι αθανατοι και αμαρτωλες φαραωσυκιες  που επιδεικνυουν τα αναψοκοκκινισμενα νεα βλασταρια τους

εκει οι σαυρες οταν δε λιαζονται ακινητες ,

διασχιζουν τον ερημο δρόμο με εντυπωσιακη ταχυτητα και κατρακυλούν γλυστρωντας στις καθετες πετρες

Τα ξεχασαμε ολα, και ας ηταν πολλα μεχρι τη μερα που ανοιξαμε το ραδιο και ηρθαν σιγα σιγα ξανα ολα πισω. Αλλα αυτο το νησι είναι πιο δυνατό.

Νωρις το πρωι σε ενα λιμανι που δεν ακουγεται σα λιμανι θελω να μεινω με τους ψαραδες να κανω υπομονη ξεμπλεκωντας τα δικτυα καθε μερα.

και ενω βρισκομαι να ξεστομιζω βαρυγδουπα λογια , μπλεκω περισσοτερο τα πραγματα σαν τα δικτυα του ψαρα. “Ιδου η ροδος ιδου και το πηδημα” λοιπον, σκεφτομαι και ας ειμαστε στην Αναφη.

Με μια επιτυχή προσπαθεια του νου αποφευγω το διλλημα, και αναπολλώ τη γευση απο την ολοφρεσκη κερυθρα που δοκιμασα το προηγουμενο βράδυ , ανεπαισθητα κερινη, να ανιστεκεται με τροπο στη γλωσσα τη στιγμη που ρουφουσα ενστικτωδως ολο το μελι απο πανω της. Ευχηθηκα μπαινοντας στο καραβι, απλα να βρεξει για να ανθισουν τα θυμαρια να κανει μελι τον Αυγουστο. Οντως εβρεξε μεσα στο Μαη. Ελπιζω να μην ηταν αργα.

*σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία οι Αργοναύτες επιστρέφοντας στη πατρίδα τους από την Κολχίδα και επιχειρώντας και νυκτερινούς πλόες έπεσαν σε καταιγίδα παρασυρόμενοι στο ανοικτό πέλαγος, όπου ναυαγοί πλέον στη θάλασσα άρχισαν να εκλιπαρούν τον θεό Απόλλωνα να τους σώσει. Ο Απόλλωνας ανταποκρινόμενος στις εκκλήσεις τους διέχυσε φως υπό μορφή κεραυνού όπότε και είδαν μπροστά τους να ξεπροβάλει από τη θάλασσα ολόκληρο νησί στο οποίο και τελικά προσέγγισαν. Εκεί εξερχόμενοι οι Αργοναύτες ανήγειραν βωμό προς τιμή του Απόλλωνα του «Αιγλήτη» και ονόμασαν το νησί Ανάφη.

Ο παραπάνω μύθος παρουσιάζει παραστατικά την φαινομενική εικόνα που προσλαμβάνει αυτός που προσεγγίζει από απόσταση ένα νησί βλέποντάς το συν το χρόνο ν΄ αναδύεται λόγω καμπυλότητας της Γης.

=

Αυτο το ταξιδι ηταν ευγενικη χορηγια φιλων. Τους ευχαριστούμε.

αλλες δυο γεματες μερες (2)

Η avenida da Liberdade, ο αγαπημένος δρόμος του Fernando Pesoa

με περίτεχνα ψηφιδωτά πεζοδρόμια και παχείς ισκιους ψηλών δέντρων

το αγαλμα του Marques de Pombal

και το Parque Eduardo VII με θερμοκηπια και φυτα από όλες τις χώρες πού πατησε ποδι πορτογάλου

Στο Centro de Arte Contemporanea Kaloustian, ο πυργος πλειμομπιλ του αρμένη μαικήνα. Στην οροφή του κάστρου απλωμένη μπουγάδα. Ενα κλεισιμο του ματιου σε ενα λαό που δε διστάζει να βγαλει τα πλυμμένα του στη φόρα : είτε προκειται για εσωρουχα,κάλτσες ή πιτζάμες.

καποιοι εκπρόσωποι

Antonio Soares, retrato de Maria Mello Breyer

Arpard Szenes, a pintar

Patrick Collins, a palhaco

Paula Rego, autoretrato

Εξαντλημένοι απο την γυμναστική του ματιου, πέρνουμε ένα τυχαίο λεωφορείο και οδηγούμαστε στην Belen ενώ δυο καλοσυνάτοι συνταξιουχοι σε ολοι τη διαδρομή μας εξηγουσαν τι βλέπαμε χτύπωντας μας στη πλάτη με τον τροπο που κανουν οι παπουδες οταν λένε “μπραβο παιδια μου”. Δε θα μπορούσαμε να ευχηθούμε κάτι καλύτερο φτάνωντας. Το πάρκο των Ωκεανών για τις συναυλίες το βράδυ, τον παιχνιδιάρικο Torre de Belem, ρυθμου Μανουελ στα φόρτε του, φορτωμένος επιδεικτικά με το όραμα εξερευνητων και αυτοκρατόρων.

Δεν  είναι και λίγο να έχεις χωρήσει τη γη στη μέση και να έχεις στην κατοχή σου το ένα μισο… Ενας Calder της Coleccao Bernando εξω απο το τουρτίστικο μοναστήρι των ιερόνυμων

στην ίδια επιδεικτική λογική

Το Monumento Padrao de los Descubrimientos πλαι στη Γεφυρα της 25ης Απριλιου

πλησιάζω να δω απο κοντα οσους συντέλεσαν σε αυτό το γεγονός και οσους επιβιβαστηκαν στις γαλέρες : οι αδελφοι δε γκαμα, παπάδες, πριγκηπες κτλ κτλ

στην περατζάδα χιλιομέτρων κατα μηκους του Τάγου , μια πρόσοψη

μπαινουμε στο μουσείο ηλεκτρισμού , το πρωτο εργοστασιο ηλεκτρισμου των αρχων του προηγούμενου αιωνα με παράλληλη εκθεση εφαρμοσμένων τεχνων. Μαγνητοφωνημένες φωνές εργατών μιας αλλης εποχής αντηχόυν σε χώρους με όμορφες πια μηχανές

εχουμε απομακρυνθει πάρα πολύ αλλα δε ξερουμε που πάμε , ενα τραμ θα μας αφησει στη praca do comercio

για να ανεβούμε διαλυμένοι στη rossio

στο elevador de santa justa

buena noite/ buen dia

Museo do Chiado στο Barrio Alto

και η εγκατάσταση ο Τζακ και η Φασολια, από εναν συνονώματο καλλιτεχνη Joao που φυσικά εχει αφομοιώσει δημιουργικα τη σχέση του με το εθνικο φαγητο τη φασολάδα (feijoada)

Convento do Carmo, το μονο μη ανακαινισμενο κτηριο στη Λισαβωνα

αντι για αζουλεζος μια προσοψη trompe l’ oeil

Elevador de Santa Justa με θεα στην πολη (δια χειρος Γουσταυου Αιφελ και βοηθών)

Barrio Alto και εκτος απο το κιτρινο αυτο το ροζ ειναι επισης αγαπημενο τους χρωμα (και δε θα διαφωνησω)

σε γειτονιές εσωστρεφείς, μια υπεργηρη κυρία πετάει μουλιασμένο ψωμί στα περιστέρια. Αφηνουν σε πολλες γειτονιές ακομα και στις μεγάλες πόλεις τα σκουπίδια τους σε σακούλες έξω απο την πόρτα τους.

αλλα για αυτον τουλαχιστον δεν εχει σημασια γιατι η Ριτα ειναι ενα λουλουδι

ενω αλλοι επιχειρουν μια μεικτη τεχνική σε εναν τοιχο

αυτες οι αποκριατικες κορδελες εχουν ξεμεινει σε πολλες γειτονιες κρεμασμενες, να γιορτασουν εναν απο τους πολλους αγιους που για κάτι εχουν αναλαβει να βαλουν το χερι τους

Λοφος της Estrella και ενα θεοπαλαβο κτηριο μου κλεινει το ματι. Στην Λισαβωνα αν σας πει καποιος οτι ειναι ποδηλατης ή θα ειναι ψευτης ή θα ειναι δεινοτατος στο αθλημα. Εχει παντου ανηφορες.

πινουμε καφε στο Parque de Principe Real κατω απο μια υπεραιωνοβια σεκογια γιατι δεν προλαβαμε μια θεση διπλα σε μια πελωρια μανωλια. Στα παρκα η φυση οργιαζει. Οι εξερευνητες μπαινοντας στα καραβια τους πηραν σπορους απο τα παντα. Και πηγαν παντου : και στην Αφρική και στις Ινδιες και στη Βραζιλια και στο ΜΑκάο.

Αλλα εβαλαν λοιπον στο φαγητο τους (κοριανδρο, κανελα) αλλα σε διαφορους  Jardinες Botanicoς (οπως αυτον της escuela politecnica) που ειναι πολυ επιμορφωτικοι και τα τεραστια δεντρα φορουν καρτελακια σαν συνεδροι.

Επειτα παλι βολτες χωρις χαρτη, μεσημερι , ο ηλιος να κολακευει τα κτηρια στο Rato

Μετα Parlamiento, και στο jardin do Estrella εχω μαθει απειρα πια για κακτους και φοινικες.

[1]

[3]

Lisbon story (1)

Ο δρόμος είναι πολύ κεντρικός και εύκολος, βγάζει στη θάλασσα(?) αν πατήσεις πάνω στα ασπρόμαυρα φαρδιά πεζοδρόμια με σχεδιασμένες καραβέλες, λουλούδια, γεωμετρικά μοτίβα με άσπρες και μαύρες ψηφίδες. Και όταν δεν υπάρχουν σχέδια, θυμίζουν απλά φολίδες φιδιού. Ή το δέρμα πέρα από τα 30.

Τα κτήρια φορούν γαλάζιες πιτζάμες με γεωμετρικά σχέδια, στέκονται σαν αργόσχολοι γέροι στην άκρη του δρόμου με παντόφλες και φιλέ στο κεφάλι και δεν τους νοιάζει που είναι κάπως  ποιο intime.

Στους δρόμους pastelerias πωλούν γλυκά με περίεργα ονόματα, ο κόσμος μπαίνει για μια λιχουδιά με τον καφέ του, ή στο διάλλειμα του.

Στο Martim Moniz αποφασίζουμε να κάνουμε αριστερά σε μια calcada ανηφορική απεριποιητη σαν σκάλα υπηρεσίας. Ετοιμόρροπα μπαλκόνια, προσόψεις βγαλμένες σαν από ταινία, σοβάδες που πετάγονται με το τίναγμα της μπουγάδας.

Aκολουθoύμε λαχανιαζοντας τις ράγες του τραμ που μόλις πέρασε τρεκλίζοντας.

Κάνουμε γύρω γύρω, προφανώς στη Ronda del Castelo, διαβάζω ένα υπέροχο σλόγκαν ΚΑΤΩ ΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΑΝΩ Η ΘΕΑ, σηκώνομαι στις μύτες των ποδιών και καταλαβαίνω τι ήθελε να πει ο ποιητής , θέα παντού δε κόκκινες σκεπές και καμπαναριά και  miradouros στην 7λόφη Λισσαβώνα.

Στο Sao Jorge, ενα κάστρο με δουλτσινεες και άραβες και πορτογάλους βασιλείς και παγόνια και γάτες και τουρίστες. Και πεύκα και φοινικες και πολεμίστρες και μια επινόηση του Λεονάρντο ντα βίντσι για πανοραμική θέα 360 μοιρών σε πραγματικό χρόνο.

Κατεβαίνουμε τον λόφο που ανεβήκαμε μέσα από δαιδαλώδεις (ο τρόπος που οι άραβες αντιλαμβάνονταν την ρυμοτομία. Graca, σταματάμε στο miradouro  της ποιήτριας. Κόκκινες στέγες παντού και το Ponte de 25 avril στο βάθος. Θυμίζει την Επανάσταση των Γαρυφάλλων που εφερε ξάνα στη χώρα της Δημοκρατία μετα 48 χρόνια δικτατορίας του Σαλασαρ και μετά του Καετάνο.

Αγόρια με κιθάρες και τα κορίτσια τους αγκαλιάζονται στα σκαλιά μιας εκκλησιάς με άσπρο μάρμαρο και γρατζουνάνε ήχους μεσημεριάτικα. Στη σκιά, ακούγονται αυτά τα καλοκαιρινά ζωύφια και κοιτάζω την αποδείξη του καφέ, μόνο 80 λεπτά. Περιμέναμε το τραμ 28 στη στάση που δεν ήρθε ποτέ, και ξεκινήσαμε να κάνουμε αντίθετα στη διαδρομή του πάνω σε στενά πεζοδρόμια και

κτήρια με στενές προσόψεις με εκείνη την πολύχρωμη παρακμή  και στη συνέχεια κατηφορίσαμε  γιατί έπρεπε να βρούμε ιντερνέτ καφέ η γραφείου τουρισμού ή μήπως μόνο Ρεντεκαρ? Αλλα οσοι αγαπουν τα ταξιδια θα ξερουν πως όσο χρησιμο είναι να έχεις χαρτες τοσο φρονιμο είναι να μην τους ακολουθείς.

Αλλιώς δε θα φτάναμε ποτέ στη feria da ladra , υπαίθρια αγορά για λοιπούς κλεπταποδόχους αλλό ούτε και στο panteao nacional

οπου φιλοξενούνταν εκθεση αφιέρωμα στην εθνικη τραγουδίστρια του fado Amalia Rodrigues

πλάι στο μαυσωλείο του Vasco de Gamma . Διαβάσαμε εκ των υστέρων οτι απο τους επισκέπτες της έκθεσης απουσίαζαν οι μέσαιες ηλικίες γεγονός που σημαίνει οτι ισως θυμούνταν οτι η τραγουδίστρια μεσουράνησε την εποχή της δικτατορίας. Και τελικά φτάσαμε μέχρι το Restauradores

και σταθήκαμε στην ουρά τη σωστή στιγμή γιατί το ωράριο τελείωνε ακριβώς όταν πέρασε η σειρά μας και το τελευταίο οικονομικό αυτοκίνητο το νοικιάσαμε εμείς από μια πολύ ευγενική κοπέλα τις οποίας τις είμαστε κυριολεκτικά υποχρεοι (μεταφραση του ευχαριστώ στα πορτογαλικά=obrigado).

Ήρεμοι κάναμε μια βόλτα στη Praca do comercio και στη Rossio, ευθυγραμμισμένη σα χαρτί μιλιμιτρε σε αντίθεση με τους αραβικούς σπειρωειδεις μαχαλάδες.

Ουρές στο elavador de san Justa, μέχρι αργά το βραδυ

η επίσημη Rua Augusta

πολύβουη με μικροπωλητές να πωλούν τα πάντα από γυαλιά μέχρι χασίς α ποιότητας προσεγγίζοντας σε ψιθυρίζοντας .Δεν καταφέραμε να χρησιμοποιήσουμε το μετρό

Είναι 7 Αύγουστου. Ο ωκεανός είναι δίπλα, ο Τάγος δηλαδη, αλλά αν δεις τον Τάγο είναι θάλασσα δεν είναι ποτάμι. Εδώ συνομιλούν η Αφρική, η Αμερική, η Ασία και η γηραιά αποικιοκράτης Ευρώπη.

Το βράδυ δειπνούμε σε ένα βραζιλιάνο το φαγητό μιας ολοκληρης ημερας. Μαύρα φασόλια φειζοαδα με ρύζι και κρέας. Μόλις έμαθε πως είμαστε έλληνες άφησε τα ισπανικά και μας μιλούσε στα αγγλικά, πολύ καλά αγγλικά αλλά εγώ δεν κατάλαβα γιατί. Ανιστόρητη γαρ και μόλις μια μέρα σε αυτή τη χωρα. Το κατάλαβα την επόμενη μέρα. Οπως και οση ιστορία ξέρω είναι απο την επόμενη μέρα των ταξιδιών μου.

υγ: Ολη αυτη η μουτζουρα απο την αφρικανική σκόνη είχε θολώσει εκτός απο την ατμόσφαιρα, και την ορασή μου και τη διαθεσή μου. Ψαχνωντας μια λιακαδα θυμήθηκα το ταξιδι στην Πορτογαλία.

με φοντο λιτες γραμμες

Το Alentejo ειναι μια περιληψη τοπιου. Kιτρινη γη που ενωνεται με χαμηλους κυματισμους, μοναχικες φιγουρες δεντρων και ενιαιο γαλαζιο για ουρανο. Μια ακουαρελα με ελαχιστες πινελιες.

Alentejo_by_BcauseSheExists

Καυσωνας. Εκτος σκιάς θα φτανει τους 45 βαθμους. Τα τζιτζικια σκανε προκαλώντας ενα  θορυβο που μπαινει απο τα παραθυρα καθε φορα που κανω απελπιδες προσπαθειες για λιγο φρεσκο αερα.

Καταμεσημερο Αυγουστου, και καταμαυρα αυτοκινητα κινουνται στους δρομους. Μα ειναι δυνατον, να προτιμουν το μαυρο?  Καποια ανοιχτοχρωμα (ευτυχως) αλογα υποφερουν(λιγοτερο ελπιζω) μασωντας καυτα ξεροχορτα. Βρισκομαστε στην προεκταση του τοπιου οπου ο δον-Κιχωτης παλεβε με ανεμομυλους. Να ηταν αραγε Αυγουστος? Ετσι νομιζω.

Προχωρώντας, περιφραγμενες εκτασεις απο εκεινες τις οξιες που παραγουν φελο. Ξεγυμνωμενοι κορμοι, με εκεινο το χρωμα της τερρακοτα που μοιαζει με φλογισμενο δερμα, σαν των ηρωων του White Spirit*

IMGP3555

Πριν μπουμε στην Evora κανουμε μια παρακαμψη για να δουμε ενα μεγαλιθικο σχηματισμο που χρονολογειται απο το 7000 πΧ, ο σημαντικοτερος της Ιβηρικης χερσονησου

IMGP3399

Καυσωνας.

Η Evora ειναι μια οχυρωμενη πολη, σαν τις δεκαδες που θα συναντησουμε. Σε μια χωρα χωρις σημαντικους ορεινους ογκους , συνανταμε στα ανατολικα εκτασεις σαν επιφανεια τηγανιτας με εξογκωματα σαν εκεινες τις μεγαλες φουσκαλες που κανει η ζυμη. Εκει, εκτιζαν ακροπολεις  γιατι ειχαν γειτονες με επεκτατικες βλεψεις.

Στην κορυφη της πολης , ο Ρωμαικος ναος της Αρτεμιδος και το μοναστηρι.

IMGP3450

IMGP3452

Οι δρομοι στενοι τους διασχιζουν ευχαριστα ανεπαισθητα ρευματα αερα. Αργα το απογεμα μοσχοβολαει απορρυπαντικο ρουχων απο τις απλωμενες μπουγαδες.

IMGP3427

Μια πολη με ασβεστωμενους τοιχους και κιτρινο και γκρι χρωμα να υπογραμμιζει ευθειες και καμπυλες

IMGP3429

IMGP3412

Στον καθεδρικο ναο, ο Βασκο ντε Γκαμα ευλογησε της σημαιες των πλοιων πριν ξεκινησει το δρομο για τις Ινδιες το 1497.

IMGP3439

Παραδοξως, αυτη ειναι η μονη αναφορα για αυτον, στην πολη οπου εζησε το μεγαλυτερο μερος της ζωης του εξορισμενος απο την γεννετηρα του μετα την επιστροφη απο το δευτερο ταξιδι στις Ινδιες το 1507.

IMGP3442

Η μηπως δεν ειναι?

Προσωρινη εκθεση σε καθολικη εκκλησια

IMGP3459

Λατρευτικα αντικειμενα  συγχρονου ντηζαιν συγκεντρωμενα με αφοσοιωση και ζήλο απο οπαδο νεας θρησκειας.

IMGP3422

Σε μια πολη οπου δε συναντας azulejos υπαρχουν ωστοσο πλακακια με γεωμετρικα σχηματα που μου θυμιζουν σχολικες εργασιες  καλλιτεχνικων ή οποιες σελιδες βρισκονται διπλα στο τηλεφωνο στο πατρικο μου σπιτι

IMGP3449

το φως ΟΜΩΣ τη στιγμη που ο ηλιος επεφτε ακριβως παραλληλα στη μαρκιζα του μουσειου εχει γραφτει στο μυαλο μου για παντα. Ειναι η στιγμη που ο δημιουργος  δοκιμαζει  μια φωτεινη πινελια

IMGP3456

που τελικα, λιγα λεπτα αργοτερα εξαφανιζει. Κριμα.

* της Paule Constant

_ _ _ _ _

Η πρωτη φωτο ειναι απο το deviantart. Δεν εχω δικη μου για τους ανεφερθεντες λογους

η πολη και οι αλλοι

οι πολεις μεγαλωνουν οπως και εμεις : ενηλικιωνονται, αναπολουν το παρελθον,

palau

τα σκανε σε σε αισθητικους

pompeufabre

και γυμναστηρια για να γινουν ομορφες,

ponte

κλεινονται στον εαυτο τους, το ριχνουν στο ποτο ή στα ψωνια,

P7073489

κανουν πως δε ξερουν, ανοιγονται, περνουν κλιμακτηριο,

feria

παλιμπαιδιζουν. Γερνουν οπως και εμεις.

lavieenrose

Κοριτσια και αγορια καθονται οκλαδον κατω στις πλατειες με κουτακια cerveza- beer απο Πακιστανους πωλητες. Στριβουν τσιγαρα και εχουν το νου τους στις περιπολιες.

P7073454

Στα κεφαλια τους κομμωση που βγηκε απο κοινωνιες αζτεκων και στο δερμα τους αναρριχονται τατουαζ σαν τον κισσο στις μαντρες.

Καταστηματα ειδικευονται σε τηλεκαρτες για ενα συγκεκριμενο μερος του πλανητη. Μερικα σεντς ισοδυναμουν με ενα μου λειπεις, φιλησε μου τα παιδ…

4pavos

Με ονειρα απο αλλου και χωρις χαρτια σπρωχνουν τη γυαλινη πορτα καλυμενη με πολυχρωμες διαφημισεις για να ακουγονται καλυτερα κλεισμενοι σε ενα θαλαμο

llaveros

Οι φοιτητες δε θελουν να φυγουν, σκηνοθετουν στιγμες ευτυχιας  στα μνημεια, γελωντας με προφορα και ασυνταξιες

improvisamos

γεμιζουν τοιχους μικροσκοπικων διαμερισματων με μηνυματα

P7073444

και φυλανε σε ενα ραφι ενα μπουκαλι νερο απο τη Canalets που τους υποσχεται οτι θα γυρισουν

Οι δρομοι μυριζουν ουρα, οι αστεγοι δε μυριζουν τιποτα, κουκουλωνουν τις μυρωδιες με αλκοολ, το κεφαλι τους με χαρτοκουτα.

masdetalles

Ανοιχτοχρωμοι βορειοευρωπαιοι σε αναζητηση ηλιου, ζεστης και θαλασσας

nopaseu

μετεδωσαν τον ποδηλατικο ιο που εξαπλωθηκε ραγδαια στους γηγενεις που δε διεθεταν αντισωματα

bici

Η θρυλικη  Barça δε χρειαστηκε κανενα κυπελλο για να πολλαπλασιασει την παρουσια της

barca

η blaugrana παντα ανεμιζε στα καταλανικα μπαλκονια

barca (2)

και τα παιδια κλωτσουν τις μπαλες ως αργα τα καλοκαιρινα βραδυα στις γειτονιες οπου δε νυχτωνει αλλα ουτε δροσιζει.

Εξω απο το Macba οι φυλες των skaters επικοινωνουν στον αερα

P7103704

ενω μεσα οι επισκεπτες χαζευουν το τοτεμ ενος αδιαμφισβητητου θεου

contemplacion

Διαβολικες φιγουρες σε υπαιθριο παγκο μου κανουν εντυπωση μια μερα πριν παρω τα βουνα

munecasdiablocas

εντινοντας ακομα περισσοτερο την ταση να χανω την εισοδο

entrada

και την εξοδο

salida