what we can learn about/from stones

P6063240

P6063215

P6063238

Πριν από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, η ελληνική γη ήταν σκεπασμένη από θάλασσα. Ο βυθός της θάλασσας, από το Ιόνιο πέλαγος ως τη Μικρά Ασία παρουσίαζε τότε μια παράξενη μορφολογική εικόνα η οποία αποτέλεσε την προϋπόθεση για τηδημιουργία της ελληνικής χερσονήσου, με τις υψηλές κεντρικές της οροσειρές. Στη θέση του ορεινού όγκου τηςΠίνδου υπήρχε μια βαθιά υποθαλάσσια τάφρος – η Αύλαξ της Πίνδου. Δυτικότερα εκτεινόταν η Ιόνιος Αύλαξ, ενώ ένα υψηλό τοίχωμα -το ύβωμα του Γαβρόβου -χώριζε τις δύο τάφρους.

Αυτή τη μορφή πήρε ο βυθός πριν από 180 περίπου εκατομμύρια χρόνια (δηλαδή στις αρχές του Μεσοζωϊκού αιώνα) και τη διατήρησε επί 150 ακόμη εκατομμύρια χρόνια, ως το Ολιγόκαινο.Μέσα στο ασύλληπτο αυτό χρονικό διάστημα, οιδύο τάφροι του βυθού γέμιζαν με ιζήματα προερχόμενα από την αποσάθρωση μακρινών ορεινών όγκων ή με όστρακα θαλασσίων ζώων και κελύφη μικροοργανισμών που πεθαίνοντας έπεφταν σαν αιώνια βροχή και κατακάθιζαν στον πυθμένα.

Εν τω μεταξύ, πριν από 140 εκατομμύρια χρόνια, στις αρχές της Κρητιδικής περιόδου, μια γιγαντιαία ανοδική ορογενετική κίνηση ανύψωσε επάνω από τα κύματα τη λεγόμενη Πελαγονική οροσειρά, μια στενή ζώνη ξηράς που περιλαμβάνει τη βορειότερη Μακεδονία (Πελαγονία), τον Όλυμπο,την Ανατ. Θεσσαλία και τη Β. Εύβοια. Προέκταση της οροσειράς αυτής θεωρείται η λεγόμενη Αττικοκυκλαδική μάζα, δηλαδή η Αττική, η Ν. Εύβοια και τα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων.

Πριν από 35 εκατομμύρια χρόνια (τέλος Ηωκαίνου), όταν η τάφρος της Πίνδου είχε πλέον γεμίσει, σημειώθηκαν νέες κοσμογονικές αναστατώσεις στα έγκατα της ελληνικής γης που προκλήθηκαν από μια βίαιη σύγκλιση και ύγκρουση τωνλιθοσφαιρικών πλακών (Αφρικανικής και Ευρασιατικής). Ύστερα από μια πανίσχυρη ανοδική ώθηση πτυχώθηκαν τα υλικά της τάφρου και ανυψώθηκαν σχηματίζοντας την επιβλητική οροσειρά της Πίνδου. Ήταν η εποχή των Αλπικών πτυχώσεων.

P6083338

P6083341

P6083355

P6083358

P6083367

P6083368

P6083372

P6083388

P6083389

P6083394

Εκατομμύρια χρόνια περνούν. Μετά την τάφρο της Πίνδου γεμίζει και η Ιόνιος Αύλαξ, κυρίως από προϊόντα αποσαθρώσεως, ενώ στην αρχή του Μειοκαίνου (πριν από 15 εκατομμύρια χρόνια)μια άλλη τεκτονική αναστάτωση προκάλεσε την ανάδυση του μεγαλύτερου τμήματος της Δ. Ελλάδος. Έτσι, αναδύθηκε από τα θαλάσσια βάθη η Αιγαιίς, ως ενιαία και αδιαίρετη μάζα ξηράς που κάλυπτε περίπου τον σημερινό ελληνικό χώρο, από το Ιόνιο ως τη Μικρά Ασία και τα νότια της Κρήτης.

Πριν από 3 εκατομμύρια χρόνια (μέσο-ανώτερο Πλειόκαινο) σημειώθηκε εκρηκτική ηφαιστειακή δραστηριότητα -ως αποτέλεσμα νέας σύγκρουσης των λιθοσφαιρικών πλακών- η οποία,κατά τις διάφορες φάσεις της, δημιούργησε τα ορυκτά που κατά κύριο λόγο εκμεταλλευόμαστε σήμερα στη Μήλο.

Στο τέλος του Πλειοκαίνου (πριν από 2 εκατομμύρια χρόνια) σημειώνονται μετακινήσεις των υδάτων της Μεσογείου. Ήταν η αρχή του σχηματισμού του Αιγαίου πελάγους. Με την πάροδο των αιώνων η θάλασσα προχωρούσε αργά αλλά σταθερά προς το εσωτερικό. Ο χερσαίος όγκος της Αιγαιΐδος αλλούκατακερματίζεται, αλλού καταποντίζεται. Σχηματίζονται τεράστιες λίμνες.

Η τελική φάση ολοκληρώνεται κατά το Πλειστόκαινο (2 εκατομμύρια χρόνια – 10.000 χρόνια) οπότε,μετά από αλλεπάλληλες καταβυθίσεις και εισχωρήσεις των υδάτων, ο ελληνικός χώρος είχε ουσιαστικά διαμορφωθεί, ενώ εν τω μεταξύ, πριν από 100.000 χρόνια η ηφαιστειακή δραστηριότητα είχε σιγήσει.

Τα σπουδαιότερα ελληνικά ηφαίστεια, Αιγίνης,Μεθάνων, Μήλου, Κιμώλου, Πολυαίγου, Φολεγάνδρου, Θήρας, Νισύρου και Κω σχημάτισαν ένα ηφαιστειακό τόξο, μήκους 220 περίπου χλμ., που εκτείνονταν στα Νότια κράσπεδα μιας καταποντισμένης ξηράς και υπήρξαν “εργαστήρια” πολύτιμωνορυκτών πρώτων υλών, που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος από την προϊστορία.

Όλες αυτές οι κοσμογονικές δράσεις […] διαμόρφωσαν τη γεωγραφική και τεκτονική εικόνα του ελληνικού χώρου, η οποία χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη έξι κυρίων γεωτεκτονικών ζωνών, ως και άλλων δευτερευουσών, στις οποίες περιέχεται μια μεγάλη ποικιλία πυριγενών, ιζηματογενών και μεταμορφωμένων πετρωμάτων, εντός των οποίων αναπτύσσεται μια μεγάλη επίσης ποικιλίαμεταλλευμάτων και ορυκτών […]

P6083405

P6083406

P6083408

P6083414

P6083417

P6083421

P6083422

Η μεταλλευτικη ιστορια της Μηλου-H γένεση της ελληνικής γης  [{}] απο την ομιλια του καθηγητη ΕΜΠ Ι.Ν.Οικονομόπουλου στα εγκαίνια του Μεταλλευτικού Μουσείου Μήλου,23-5-1998

11 thoughts on “what we can learn about/from stones

  1. μου αρεσει που εισαι μελετηρη, λεμονατη, και εγω που νομιζα οτι ηταν μακρυ το σεντονι(και διπλοφαρδο)..οσο για τη μη αξιοποιηση του φυσικου πλουτου δε μας εκπλησει και τοσο εε?
    οκ, ηδη εχω ενα γιαπωνεζο μεσα μου, θα τους κανω δυο τωρα
    bisou !!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s